Operasyonun ayrıntıları ortaya çıktı. Fiyatları artırmak için ölüleri de kullanmışlar

Tarladan markete uzanan fiyat zincirinde, faturaların ve makbuzların peşine düşüldü. Hayatını kaybetmiş 49 kişi adına bile makbuz düzenlendiği, üretilmeyen sebzeler için milyonlarca liralık kayıt oluşturulduğu öne sürülüyor.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, iddialarla ilgili "tarladan markete fiyat yolculuğu" soruşturmasını başlattı. 41 büyük dağıtıcı firmanın 41 yöneticisi hakkında gözaltı kararı verildi. 22 ilde 109 iş yeri ve adreste aramalar yapıldı.

Şüphelilere, sebze meyve piyasasında fiyatları etkileme, belgede sahtecilik, kara para aklama suçlamaları yöneltiliyor.

Peki sebze ve meyvenin fiyatı tarladan çıkıp sofraya gelene kadar nerede, nasıl katlanıyor? Sebze ve meyve piyasasında manipülasyonlarla fiyat dengesini bozan tedarikçi firmaların sistemi nasıl işlettiğine dair ayrıntılar ortaya çıktı.

Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı, 14 Temmuz ve 3 Eylül 2026 arasında yaş sebze ve meyve sektörüne ilişkin bir rapor hazırladı.

NTV Muhabiri Deniz Tüysüz'ün aktardığı bilgilere göre; raporlardaki en çarpıcı örneklerden biri mandalina. Bir üreticinin kilosunu 6-8 lira seviyesinden sattığı ancak makbuzda 28 lira kaydedildiği marketin ise 31,82 liradan sattığı belirlendi.

Belge üzerinde markette sanki kilogram başına yalnızca 3 lira kazanmış gibi bir tablo ortaya çıktı.

Üretici yaklaşık 60 ton sarımsağı, kilogramı 50 liradan sattı. Ancak aynı üreticinin adına düzenlenen makbuzlara 800 ton sarımsak yazıldı.

Kurulun raporlarına göre, sistemin ana mekanizması beş aşamada şekilleniyor. Çiftçi ürünü gerçek piyasa fiyatından satıyor. Üretici adına daha yüksek fiyatla makbuz düzenleniyor. Böylece şirketin kayıtlı alış maliyeti yükseliyor.

Şişirilmiş maliyet satış fiyatına yaklaştırılarak kar marjı kağıt üzerinde küçültülüyor. Ürün daha sonra büyük dağıtım ve perakende zincirlerine aktarılıyor.

Soruşturma kapsamında 41 tedarikçi ayrıntılı biçimde incelendi. Vergi müfettişleri çiftçi beyanlarını, makbuzları, e-faturaları, Hal Kayıt Sistemi verilerini ve şirket kayıtlarını karşılaştırdı.

Tedarikçilerde üreticinin gerçek satış bedeli ile belgelerde gösterilen alış maliyeti arasında ciddi farklar oluştu.

Limon üreticilerine dair de çarpıcı tespitler var. Tespitlere göre, bir üretici 50 ton limonu kilosu 45-50 liradan sattı ancak kendi adına düzenlenen belgelerde fiyatın 64-72 lira arasında gösterildi.

Patates, soğan, elma gibi ürünlerin alış ve satışlarındaki dengesizlikle ilgili çok sayıda örnek yer alıyor.

Bazı kişilerin de adlarına milyonlarca liralık makbuz düzenlenmesine rağmen ilgili firmaya hiçbir ürün satmadıkları ortaya çıktı.

Raporda adı geçen şirketlerden birinin, 1 Ocak 2025 ile 31 Mart 2026 tarihleri arasında, daha önce ölüm kaydı bulunan bazı kişiler adına müstahsil makbuzu düzenlediği tespit edildi.

Şirketin, söz konusu kişilerden tarımsal ürün alımı yapmış gibi kayıt oluşturduğu belirlendi.